काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ बीच बेइजिङमा भएको उच्चस्तरीय शिखर वार्तापछि चीनले अमेरिकी कृषि उत्पादन खरिद उल्लेखनीय रूपमा बढाउने सहमति जनाएको छ। गोमांस, कुखुराको मासु र भटमासजस्ता उत्पादनमा बजार पहुँच विस्तार गर्ने समझदारीसँगै व्यापार युद्धबाट प्रभावित अमेरिकी कृषि क्षेत्रमा नयाँ आशा जागेको छ।

ह्वाइट हाउसका अनुसार चीनले सन् २०२६ देखि वार्षिक १७ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका अमेरिकी कृषि उत्पादन खरिद गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। यही स्तरको खरिद आगामी दुई वर्षसम्म कायम रहने बताइएको छ। ट्रम्प प्रशासनले यसलाई अमेरिकी किसानका लागि ठूलो उपलब्धि मानेको छ।

यो सम्झौता केवल कृषि व्यापारको पुनरुत्थान मात्र होइन, अमेरिका–चीन सम्बन्धमा केही नरम संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा व्यापार युद्धका कारण चीनले अमेरिकी भटमास खरिद तीव्र रूपमा घटाएको थियो, जसले विशेषगरी अमेरिकी किसानहरूलाई गम्भीर असर पारेको थियो। सन् २०२२ मा ३८ अर्ब डलर बराबरको अमेरिकी कृषि उत्पादन आयात गरेको चीनले २०२५ मा त्यो घटाएर केवल आठ अर्ब डलरमा सीमित गरेको थियो।

सम्झौताअनुसार चीनले अमेरिकी गोमांसको बजार पुनः खुला गर्ने तथा बर्ड फ्लू जोखिममुक्त घोषणा गरिएका राज्यहरूबाट कुखुराको मासु आयात पुनः सुरु गर्नेछ। साथै अमेरिकी भटमास खरिद पनि उल्लेखनीय रूपमा बढाउने प्रतिबद्धता दोहोरिएको छ।

तर विश्लेषकहरूका अनुसार चीनले अमेरिकी कृषि उत्पादन खरिद बढाए पनि दीर्घकालीन रणनीतिमा भने आयात स्रोत विविधीकरणलाई निरन्तरता दिइरहेको छ। खाद्य सुरक्षालाई राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडेर हेर्न थालेको चीनले ब्राजिल, अर्जेन्टिना लगायत अन्य देशबाट पनि कृषि आयात विस्तार गरिरहेको छ। त्यसैले यो सम्झौतालाई तत्काल राहतका रूपमा हेरिए पनि अमेरिकी किसानका लागि स्थायी सुनिश्चितता भने अझै बनेको छैन।

यसबीच अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको तनावले हर्मुज जलघाँटीमार्फत हुने ढुवानी प्रभावित हुँदा विश्वव्यापी मल आपूर्ति र कृषि लागतमा दबाब बढिरहेको छ। यसले अमेरिकी कृषि क्षेत्रमा थप अनिश्चितता सिर्जना गरेको विश्लेषण गरिएको छ।

अमेरिकी गोमांस उद्योगले भने सम्झौताबाट प्रत्यक्ष लाभको अपेक्षा गरेको छ। टाइसन र कार्गिलजस्ता प्रमुख कम्पनीद्वारा सञ्चालित सयौँ प्रशोधन केन्द्रहरूले पुनः चीनमा निर्यात गर्न पाउने भएका छन्। चीनले अनुमति नवीकरण रोकेपछि अमेरिकी गोमांस निर्यात पछिल्ला वर्षमा तीव्र रूपमा घटेको थियो।

समग्रमा, ट्रम्प–सी वार्ताले अमेरिका–चीन व्यापार सम्बन्धमा आंशिक सहजता ल्याउने संकेत दिएको छ। तर शुल्क कटौती, बजार पहुँच र दीर्घकालीन व्यापार सन्तुलनका विषयमा अझै स्पष्टता आउन बाँकी रहेको देखिन्छ।