काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले वित्तीय साक्षरता तथा वित्तीय चेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले २०८३ असार २ गते विशेष सन्देश जारी गरेको छ । सर्वसाधारणलाई सुरक्षित बैंकिङ, डिजिटल कारोबार, बचत तथा लगानीसम्बन्धी जानकारी प्रदान गर्दै वित्तीय प्रणालीप्रति विश्वास अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्यसहित उक्त सन्देश सार्वजनिक गरिएको हो ।
राष्ट्र बैंकले पछिल्लो समय डिजिटल बैंकिङ तथा विद्युतीय भुक्तानी प्रणालीको प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै वित्तीय कारोबार गर्दा आवश्यक सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाको आधिकारिक माध्यमबाट मात्रै सेवा प्रयोग गर्न, व्यक्तिगत विवरण गोप्य राख्न तथा अनधिकृत व्यक्तिसँग बैंक खाता, पासवर्ड, ओटीपी वा पिन नम्बर साझा नगर्न सर्वसाधारणलाई सचेत गराइएको छ ।
सन्देशमा बचतको संस्कार विकास गर्दै आम्दानीअनुसार खर्च व्यवस्थापन गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ । नियमित बचतले भविष्यका आकस्मिक आवश्यकता तथा आर्थिक सुरक्षाका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने राष्ट्र बैंकको भनाइ छ । साथै कुनै पनि लगानी गर्नु अघि सम्बन्धित क्षेत्रको पर्याप्त जानकारी लिन, जोखिमको मूल्यांकन गर्न तथा कानुनी रूपमा मान्यता प्राप्त संस्थामार्फत मात्रै लगानी गर्न सुझाव दिइएको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले वित्तीय ठगी तथा अनधिकृत कारोबारप्रति पनि विशेष सचेत रहन आग्रह गरेको छ । आकर्षक नाफाको प्रलोभन देखाएर गरिने अवैध लगानी योजना, अनलाइन ठगी तथा वित्तीय अपराधका घटनाहरू बढ्दै गएकाले यस्ता गतिविधिबाट बच्न सचेत रहनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ । कुनै शंकास्पद गतिविधि देखिएमा सम्बन्धित निकाय वा बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई तत्काल जानकारी गराउन आग्रह गरिएको छ ।
राष्ट्र बैंकले वित्तीय पहुँच विस्तारसँगै वित्तीय साक्षरताको आवश्यकता पनि बढ्दै गएको जनाएको छ । ग्रामीण क्षेत्रदेखि शहरी क्षेत्रसम्म सबै नागरिकलाई बैंकिङ सेवाको पहुँचमा ल्याउने, डिजिटल कारोबारलाई सुरक्षित र विश्वसनीय बनाउने तथा वित्तीय प्रणालीप्रति जनविश्वास अभिवृद्धि गर्ने कार्यलाई प्राथमिकतामा राखिएको उल्लेख गरिएको छ ।
सन्देशमा युवा, विद्यार्थी, महिला, ज्येष्ठ नागरिक तथा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूलाई वित्तीय निर्णय गर्दा जिम्मेवार र सचेत बन्न विशेष आग्रह गरिएको छ । डिजिटल युगमा वित्तीय ज्ञान र सावधानीले मात्र आर्थिक सुरक्षाको सुनिश्चितता गर्न सकिने राष्ट्र बैंकको भनाइ छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले वित्तीय चेतना अभिवृद्धिका लागि विभिन्न कार्यक्रम, अभियान तथा जनचेतनामूलक सन्देशलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिने जनाएको छ । वित्तीय रूपमा सचेत नागरिक नै समृद्ध अर्थतन्त्रको आधार हुने उल्लेख गर्दै राष्ट्र बैंकले सुरक्षित, पारदर्शी र जिम्मेवार वित्तीय व्यवहार अपनाउन सबैमा आग्रह गरेको छ ।
