काठमाडौं । आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भएपछि अमेरिकाको व्यापार घाटा मे महिनामा एक वर्षभन्दा बढी अवधियताकै उच्च स्तरमा पुगेको छ। विश्लेषकहरूले सम्भावित नयाँ भन्सार महसुल (ट्यारिफ) लागू हुनुअघि व्यवसायहरूले अग्रिम रूपमा आयात बढाएकाले व्यापार घाटा विस्तार भएको बताएका छन्।
अमेरिकी वाणिज्य विभागका अनुसार मे महिनामा व्यापार घाटा अघिल्लो महिनाको तुलनामा ४२.२ प्रतिशतले बढेर ७७.६ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ।
सो अवधिमा आयात ३.३ प्रतिशतले वृद्धि भई ३९५.३ अर्ब डलर पुगेको छ भने निर्यात ३.२ प्रतिशतले घटेर ३१७.७ अर्ब डलरमा सीमित भएको विभागले जनाएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार कम्प्युटर उपकरण, सेमिकन्डक्टर तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्बन्धी हार्डवेयरको उच्च मागका कारण पुँजीगत वस्तुको आयात उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। उपभोक्ता वस्तुतर्फ औषधिजन्य सामग्रीको आयातमा पनि उल्लेखनीय वृद्धि देखिएको छ।
अक्सफोर्ड इकोनोमिक्सकी अर्थशास्त्री ग्रेस ज्विमरका अनुसार जुलाई अन्त्यदेखि लागू हुन सक्ने उच्च भन्सार महसुलबाट बच्न व्यवसायहरूले औषधिजन्य सामग्रीको आयात समयअगावै बढाएको हुन सक्छ।
विश्लेषकहरूले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा घरेलु माग बलियो रहनु पनि आयात वृद्धि हुनुको अर्को प्रमुख कारण रहेको बताएका छन्। सम्भावित ट्यारिफ वृद्धि अघि नै आवश्यक सामग्री भित्र्याउने व्यवसायहरूको रणनीतिले पनि व्यापार घाटा बढाउन योगदान पुर्याएको उनीहरूको भनाइ छ।
यसैबीच, मध्यपूर्वमा उत्पन्न तनावका क्रममा अमेरिकी कच्चा तेल तथा पेट्रोलियम पदार्थको निर्यात बढेको थियो। अमेरिका–इरानबीच समझदारी भएपछि होर्मुज जलसन्धिबाट ढुवानी क्रमशः सामान्य बन्दै जाँदा पेट्रोलियम निर्यात पनि युद्धपूर्वको अवस्थातर्फ फर्किन थालेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
