काठमाडौं। नेपालको वैदेशिक व्यापारमा भटमासको प्रशोधित तेलको प्रभुत्व कायमै रहेको देखिएको छ।
भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नेपालबाट १ खर्ब २८ अर्ब रुपैयाँ बराबरको भटमासको तेल निर्यात भएको छ। भन्सार विभागको तथ्यांक अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२-८३ मा नेपालबाट १ खर्ब २८ अर्ब रुपैयाँ बराबरको भटमासको तेल निर्यात भएको छ।
नेपालको कुल वैदेशिक निर्यातमा भटमासको तेलले मात्रै करिब ४० प्रतिशत योगदान पुर्याएको छ, जसले यसलाई देशकै प्रमुख निर्यातजन्य वस्तुको रूपमा स्थापित गरेको छ।नेपालको कुल निर्यातमा भटमासको तेलले मात्रै करिब ४० प्रतिशत योगदान पुर्याएको छ, जसले यस क्षेत्रलाई देशको प्रमुख निर्यातजन्य वस्तुको रूपमा स्थापित गरेको छ।
विभागका अनुसार समीक्षा वर्षमा नेपालबाट कुल ५ लाख ९३ हजार ८ सय २३ मेट्रिक टन भटमासको तेल निर्यात भएको छ। नेपालले तेस्रो मुलुकबाट कच्चा तेल आयात गरी स्वदेशमै प्रशोधन गरेर मुख्य रूपमा भारतीय बजारमा बिक्री गर्दै आएको छ।
नेपालमा प्रशोधन गरिएको यो तेल मुख्य रूपमा भारतीय बजारमा निर्यात हुने गरेको छ। तेस्रो मुलुकबाट कच्चा तेल आयात गरी नेपालमा प्रशोधन गरेर पुनः निर्यात गरिने यो व्यवसायले नेपालको विदेशी मुद्रा आर्जनमा ठूलो सहयोग पुर्याउँदै आएको छ। यो व्यवसायले नेपालको विदेशी मुद्रा आर्जन तथा व्यापार घाटा न्यूनीकरणमा महत्त्वपूर्ण सहयोग पुर्याउँदै आएको छ।
विगतका केही आर्थिक वर्षहरूको तथ्यांक हेर्दा भटमासको तेलको निर्यातमा ठूलो उतारचढाव आएको देखिन्छ। आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा जम्मा २ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको भटमास तेल निर्यात भएकोमा आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा यो ह्वात्तै बढेर ५३ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ पुगेको थियो।
त्यसपछिका वर्षहरूमा भारतको भन्सार तथा आयात नीतिमा आएको हेरफेरका कारण निर्यातमा केही गिरावट आए तापनि पछिल्लो समय पुनः उल्लेख्य सुधार आएको छ।
