काठमाडौं । भारतका अर्बपति मुकेश अम्बानीको स्वामित्वमा रहेको जिओ प्लेटफर्म्सको प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) मा ७७ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको आवेदन परेको छ। शुक्रबार सम्पन्न बोलपत्र प्रक्रियामा प्राप्त आवेदनका आधारमा यो भारतीय पुँजी बजारकै इतिहासमा सबैभन्दा बढी माग भएको आईपीओ बनेको रोयटर्सले जनाएको छ।
रिलायन्स समूहअन्तर्गतको जिओ प्लेटफर्म्सको यो निष्कासन मुकेश अम्बानीको नेतृत्वमा रहेको समूहको करिब दुई दशकपछिको पहिलो आईपीओ हो। यसले सन् २००८ मा अनिल अम्बानीको रिलायन्स पावरले कायम गरेको मागसम्बन्धी कीर्तिमानसमेत उछिनेको छ।
भारतमा ५० करोडभन्दा बढी मोबाइल प्रयोगकर्तालाई सेवा प्रदान गर्दै आएको जिओको आईपीओप्रति संस्थागत तथा सर्वसाधारण लगानीकर्ताको उल्लेख्य आकर्षण देखिएको छ। यस निष्कासनपछि कम्पनीको मूल्यांकन १०८.३ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। शेयर कारोबार सुरु भएपछि बजार पुँजीकरणका आधारमा जिओ भारतका प्रमुख कम्पनीमध्ये एक बन्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
बुधबारदेखि खुला भएको आईपीओ पहिलो दिनमै दुई घण्टाभित्र पूर्ण रूपमा सब्स्क्राइब भएको थियो। आईपीओको सार्वजनिक निष्कासनअन्तर्गत उपलब्ध शेयरको तुलनामा २२ गुणाभन्दा बढी आवेदन परेको जनाइएको छ। संस्थागत लगानीकर्ता, खुद्रा लगानीकर्ता, कर्मचारी तथा विद्यमान शेयरधनीका लागि छुट्याइएको शेयरमा समेत उल्लेख्य माग देखिएको थियो।
अबुधाबी इन्भेस्टमेन्ट अथोरिटी, ब्ल्याकरक र फिडेलिटी जस्ता ठूला लगानीकर्ताले उनीहरूका लागि छुट्याइएको ८५ करोड ४० लाख अमेरिकी डलर बराबरको शेयरका लागि २५.६ अर्ब डलरको बोलपत्र पेस गरेका थिए। यसले अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्तामाझ पनि जिओप्रति उच्च आकर्षण रहेको देखाएको छ।
रिलायन्स समूहका अनुसार आईपीओमा एक करोड ३८ लाखभन्दा बढी आवेदन प्राप्त भएका छन्। समूहले यसलाई भारतमा कुनै पनि कम्पनीको आईपीओमा परेको हालसम्मकै ठूलो आवेदन संख्या भएको दाबी गरेको छ।
जिओले सन् २०१६ मा दूरसञ्चार सेवा सुरु गरेको थियो। सुरुवाती चरणमा निःशुल्क भ्वाइस कल र डेटा सेवा उपलब्ध गराएर कम्पनीले भारतीय दूरसञ्चार क्षेत्रमा तीव्र प्रतिस्पर्धा सिर्जना गरेको थियो। त्यसयता ग्राहक संख्या विस्तार गर्दै आएको जिओ अहिले विश्वका ठूला दूरसञ्चार कम्पनीमध्ये एक बनेको छ। कम्पनीले उपग्रहमा आधारित इन्टरनेट सेवा प्रदायक एलन मस्कको स्टारलिंकसँग समेत प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ।
रिलायन्स समूहको स्थापना मुकेश अम्बानीका पिता धीरूभाई अम्बानीले गरेका थिए। सन् १९८० को दशकमा मुम्बईमा आयोजित ठूला शेयरधनी सम्मेलनमार्फत उनले भारतीय सर्वसाधारणलाई शेयर बजारतर्फ आकर्षित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। त्यही विरासत बोकेको रिलायन्स समूहका लागि जिओको आईपीओ भारतीय पुँजी बजारमा अर्को ऐतिहासिक घटनाका रूपमा हेरिएको छ।
