काठमाडौं । फेसबुकको मातृ कम्पनी मेटाले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) विकासमा लगानी बढाउन सेयर निष्कासनमार्फत ३५ अर्ब डलर जुटाउने योजना सार्वजनिक गरेको छ। अमेरिकी धितोपत्र तथा विनिमय आयोग (एसईसी) मा सोमबार पेस गरिएको प्रतिवेदनअनुसार कम्पनीले थप ६० अर्ब डलरसम्मको सेयर निष्कासन गर्ने योजना पनि बनाएको छ। यद्यपि, त्यसको समयसीमा तय भइसकेको छैन।
एआई प्रविधिको विकास र विस्तारमा प्रतिस्पर्धा बढिरहेका बेला मेटाले लगानीका लागि ठूलो रकम जुटाउन लागेको हो। कम्पनीले एआई क्षमता विस्तार गर्न डेटा सेन्टर तथा अन्य पूर्वाधारमा आक्रामक रूपमा खर्च गरिरहेको छ। तर, यी लगानीबाट कति प्रतिफल प्राप्त हुन्छ भन्ने विषयमा लगानीकर्ताको चासो बढिरहेको छ।
मेटाले थप पुँजी जुटाउन भोटिङ अधिकार नभएको नयाँ प्रकारको सेयर जारी गर्ने व्यवस्था पनि गरेको छ। यसबाट कम्पनीले संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जुकरबर्गको मतदान नियन्त्रण कमजोर नबनाई पुँजी जुटाउन सक्नेछ।
एआई डेटा सेन्टर निर्माण तथा विस्तारमा प्रयोग हुने चिपका प्रमुख आपूर्तिकर्ता एनभिडिया, एएमडी र ब्रोडकमले मेटाले प्रस्ताव गरेको साझा सेयरमध्ये पाँच अर्ब डलरसम्मका सेयर खरिद गर्न चासो देखाएका छन्। तर, कम्पनीका अनुसार उनीहरूको चासो बाध्यकारी प्रतिबद्धता भने होइन।
मेटाको सेयर निष्कासन योजना एआई क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा गर्न आवश्यक पुँजी जुटाउने रणनीतिको हिस्सा हो। एआई पूर्वाधारमा ठूलो लगानी आवश्यक पर्ने भएकाले कम्पनीले थप रकम जुटाउने विकल्प खुला राखेको छ।
यसअघि गुगलको मातृ कम्पनी अल्फाबेटले पनि एआई डेटा सेन्टर विस्तारका लागि सेयर निष्कासनमार्फत ८५ अर्ब डलर जुटाएको थियो। ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले एआई पूर्वाधारमा लगानी बढाइरहेका बेला पुँजी जुटाउने प्रतिस्पर्धा पनि तीव्र बन्दै गएको छ।
तर, एआईमा बढ्दो खर्चसँगै लगानीको प्रतिफल कहिले र कसरी प्राप्त हुन्छ भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण बनेको छ। मेटाले नयाँ प्रविधिमा आफ्नो क्षमता विस्तार गर्न ठूलो रकम परिचालन गर्ने तयारी गरिरहँदा लगानीकर्ताले त्यसबाट हुने आम्दानी र दीर्घकालीन व्यावसायिक लाभमा ध्यान दिइरहेका छन्।
